Dit artikel is gebaseerd op de Nederlandse versie van Excel.
SOM.ALS telt getallen op die aan een voorwaarde voldoen, bijvoorbeeld alle omzet van regio Noord: =SOM.ALS(B2:B100;"Noord";C2:C100). AANTAL.ALS telt hoeveel cellen aan een voorwaarde voldoen, bijvoorbeeld hoeveel inschrijvingen er voor Excel Basis zijn: =AANTAL.ALS(D2:D100;"Excel Basis"). Heb je meerdere voorwaarden, dan gebruik je SOMMEN.ALS en AANTALLEN.ALS.
SOM.ALS: optellen met een voorwaarde
De syntax:
=SOM.ALS(bereik;criterium;[optelbereik])- bereik: de cellen die je controleert, bijvoorbeeld de kolom met regio's.
- criterium: de voorwaarde, zoals
"Noord",">1000"of een celverwijzing. - optelbereik (optioneel): de cellen die je optelt. Laat je dit weg, dan telt Excel het bereik zelf op.
Voorbeeld: omzet per regio
Stel je hebt een verkooplijst met in kolom A de datum, in kolom B de regio en in kolom C het bedrag:
- 03-09-2026, Noord, € 1.250
- 05-09-2026, Zuid, € 850
- 12-09-2026, Noord, € 2.100
- 18-09-2026, West, € 640
De totale omzet van Noord:
=SOM.ALS(B2:B5;"Noord";C2:C5)Het resultaat is € 3.350. Zet je de regio in een aparte cel, bijvoorbeeld F2, dan wordt de formule flexibeler: =SOM.ALS(B2:B5;F2;C2:C5).
Voorbeeld: alleen bedragen boven een grens
Alle bedragen boven de € 1.000 optellen:
=SOM.ALS(C2:C5;">1000")Omdat het bereik en het optelbereik hier hetzelfde zijn, laat je het derde argument weg. Het resultaat is € 3.350. Wil je de grens uit een cel halen, plak dan de operator en de cel aan elkaar: =SOM.ALS(C2:C5;">"&F2).
AANTAL.ALS: tellen met een voorwaarde
De syntax:
=AANTAL.ALS(bereik;criterium)AANTAL.ALS telt hoeveel cellen in het bereik voldoen aan het criterium. Dat werkt met tekst, getallen en datums.
Voorbeelden
- Aantal verkopen in Noord:
=AANTAL.ALS(B2:B5;"Noord")geeft 2. - Aantal bedragen van € 1.000 of meer:
=AANTAL.ALS(C2:C5;">=1000")geeft 2. - Aantal lege cellen in een kolom:
=AANTAL.ALS(B2:B100;""). - Aantal cellen die beginnen met "Excel":
=AANTAL.ALS(D2:D100;"Excel*"). Het sterretje is een jokerteken voor willekeurige tekst.
Meerdere voorwaarden: SOMMEN.ALS en AANTALLEN.ALS
Wil je optellen of tellen met twee of meer voorwaarden, gebruik dan de meervoudsvorm. Let op: bij SOMMEN.ALS staat het optelbereik vooraan.
=SOMMEN.ALS(optelbereik;criteriumbereik1;criterium1;criteriumbereik2;criterium2;...)
=AANTALLEN.ALS(criteriumbereik1;criterium1;criteriumbereik2;criterium2;...)Voorbeeld: omzet van Noord in september
=SOMMEN.ALS(C2:C5;B2:B5;"Noord";A2:A5;">="&DATUM(2026;9;1);A2:A5;"<="&DATUM(2026;9;30))Hier staan drie voorwaarden: regio is Noord, datum op of na 1 september en datum op of voor 30 september.
Voorbeeld: aantal grote orders in Noord
=AANTALLEN.ALS(B2:B5;"Noord";C2:C5;">2000")Het resultaat is 1.
Criteria met tekst en jokertekens
In het criterium kun je jokertekens gebruiken om op een deel van een tekst te zoeken:
*staat voor willekeurige tekst.=SOM.ALS(D2:D100;"*Excel*";C2:C100)telt de bedragen op van alle cursussen met "Excel" in de naam, zoals Excel Basis en Excel Gevorderd.?staat voor precies een teken.=AANTAL.ALS(A2:A100;"EX-0?")telt de codes EX-01 tot en met EX-09.<>betekent "is niet gelijk aan".=AANTAL.ALS(B2:B100;"<>Noord")telt alle regels buiten Noord, inclusief lege cellen.
Hoofdletters maken niet uit: "noord" en "Noord" worden hetzelfde behandeld.
Ook handig: GEMIDDELDE.ALS
Wil je geen totaal maar een gemiddelde, dan werkt GEMIDDELDE.ALS op dezelfde manier:
=GEMIDDELDE.ALS(B2:B100;"Noord";C2:C100)Dit geeft het gemiddelde orderbedrag in regio Noord. Voor meerdere voorwaarden bestaat GEMIDDELDEN.ALS, met net als SOMMEN.ALS het bereik dat je uitrekent vooraan.
Praktijkvoorbeeld: inschrijvingen per cursus
Stel je houdt een lijst bij met inschrijvingen: in kolom A de cursus, in kolom B de locatie en in kolom C het aantal deelnemers. Je wilt per cursus weten hoeveel inschrijvingen er zijn en hoeveel deelnemers dat oplevert.
- Zet in kolom F de cursusnamen onder elkaar, bijvoorbeeld Excel Basis, Excel Gevorderd en Power BI.
- Aantal inschrijvingen in kolom G:
=AANTAL.ALS($A$2:$A$500;F2) - Aantal deelnemers in kolom H:
=SOM.ALS($A$2:$A$500;F2;$C$2:$C$500) - Alleen deelnemers in Utrecht in kolom I:
=SOMMEN.ALS($C$2:$C$500;$A$2:$A$500;F2;$B$2:$B$500;"Utrecht")
Kopieer de formules naar beneden en je hebt een overzicht dat automatisch bijwerkt zodra er een inschrijving bijkomt. Maak je van de lijst een tabel (Start, Opmaken als tabel), dan groeien de bereiken vanzelf mee en hoef je geen vaste rijnummers te gebruiken.
Veelvoorkomende fouten
- Uitkomst is 0 terwijl je iets verwacht: vaak staan er spaties in de cellen ("Noord " in plaats van "Noord"), of zijn getallen als tekst opgeslagen. Controleer dit met SPATIES.WISSEN of zet de cellen om naar getallen.
- #WAARDE!: bij SOMMEN.ALS en AANTALLEN.ALS moeten alle bereiken even groot zijn. B2:B5 en C2:C10 combineren gaat mis.
- Operator zonder aanhalingstekens: een criterium als >1000 moet tussen aanhalingstekens staan:
">1000". - Verkeerde volgorde bij SOMMEN.ALS: bij SOM.ALS staat het optelbereik achteraan, bij SOMMEN.ALS vooraan. Dat is de meest gemaakte vergissing.
Tip: maak er een overzicht van
Zet in kolom F alle regio's onder elkaar en gebruik =SOM.ALS($B$2:$B$100;F2;$C$2:$C$100) in kolom G. Met dollartekens blijven de bereiken vast staan als je de formule naar beneden kopieert. Voor grotere analyses met meerdere invalshoeken is een draaitabel vaak sneller. Lees daarvoor draaitabel maken in Excel.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen AANTAL.ALS en AANTAL?
AANTAL telt alle cellen met een getal. AANTAL.ALS telt alleen de cellen die aan jouw voorwaarde voldoen, en werkt ook met tekst.
Kan SOM.ALS met een OF-voorwaarde?
Niet direct. Tel twee SOM.ALS-formules bij elkaar op: =SOM.ALS(B2:B100;"Noord";C2:C100)+SOM.ALS(B2:B100;"West";C2:C100).
Werkt SOM.ALS met datums?
Ja. Gebruik de functie DATUM in het criterium, bijvoorbeeld ">="&DATUM(2026;9;1), zodat Excel de datum altijd goed herkent.
Wat zijn SOM.ALS en AANTAL.ALS in het Engels?
SUMIF en COUNTIF. SOMMEN.ALS en AANTALLEN.ALS heten SUMIFS en COUNTIFS.
Meer Excel-formules leren?
SOM.ALS en AANTAL.ALS behandelen we in de cursus Excel Basis. De varianten met meerdere voorwaarden en het combineren met andere functies komen aan bod in Excel functies en formules. Kleine groepen, klassikaal op 17 locaties of live online. Begin je net met formules? Lees dan eerst de 10 meest gebruikte Excel formules voor beginners.